Van het aanvallen van de Sunnah tot uitspraken over de Profeet vrede zij met hem — hoe ver gaat Mohamed El Faid nog?

De recente ophef rond Mohamed El Faid komt niet uit het niets. Wie zijn uitspraken al langer volgt, ziet dat dit niet de eerste keer is dat hij voor grote controverse zorgt.

Het begon met zijn kritiek op de hadith en de klassieke islamitische geleerden. Grote namen uit de islamitische geschiedenis, waaronder Imam al-Bukhari, Imam Muslim en Imam Malik, werden door hem ter discussie gesteld. Ook het gezag en de betrouwbaarheid van de Sunnah werden onderwerp van zijn aanvallen.

En iedere keer leek hij een stap verder te gaan.

Van kritiek op overleveringen naar kritiek op de geleerden die hun levens hebben gewijd aan het verzamelen, controleren en bestuderen ervan. Van het ter discussie stellen van de Sunnah naar steeds verdergaande uitspraken over fundamentele religieuze onderwerpen.

Maar er is een belangrijk punt dat vaak wordt vergeten:

Wat is eigenlijk de wetenschappelijke achtergrond van Mohamed El Faid?

El Faid is inderdaad doctor en heeft een academische carrière achter de rug. Maar zijn expertise ligt op het gebied van voedingswetenschappen, voedseltechnologie, microbiologie en biotechnologie.
Dat verdient respect binnen zijn eigen vakgebied.

Maar hij is niet bekend als gespecialiseerd geleerde in hadithwetenschappen, tafsir, fiqh, ʿaqidah, oesoel al-fiqh of andere klassieke islamitische wetenschappen.

En juist daarom wordt de situatie bijna lachwekkend.

Een academische titel binnen voedingswetenschappen maakt iemand niet plotseling tot autoriteit op het gebied van de islamitische overlevering. Een expert in voeding is niet automatisch een expert in openbaring.

De slager gaat toch ook niet de chirurg uitleggen hoe hij een hartoperatie moet uitvoeren, alleen omdat ze allebei met een mes werken?

Toch presenteert El Faid zijn kritiek met grote stelligheid en daagde hij religieuze geleerden zelfs publiekelijk uit om met hem in debat te gaan. Hij gebruikte daarbij provocerende taal in de trant van:

“Als je een man bent, kom dan.”

Prima. De uitdaging lag er.

Maar toen verschillende Marokkaanse geleerden bereid bleken die confrontatie daadwerkelijk aan te gaan, waaronder Sheikh Rachid Nafiʿ, kwam het grote debat er niet.

Dan mag de vraag gesteld worden:

Waar bleef die grote mond toen mensen met daadwerkelijke scholing in deze religieuze wetenschappen tegenover hem wilden zitten?

En nu zijn we opnieuw een stap verder.

Ditmaal gaat het niet over al-Bukhari, Muslim of een klassieke geleerde.

Ditmaal gaat het over de Profeet Mohammed vrede zij met hem zelf.

In zijn recente Facebookbericht plaatste El Faid vraagtekens bij de bekende uitleg dat de Profeet ﷺ ummi was en niet kon lezen of schrijven. Hij formuleerde daarbij de vraag hoe Allah een boodschapper zou kunnen kiezen die niet kon lezen en schrijven en hem naar een volk zou sturen om de boodschap over te brengen.

Juist die formulering heeft onder veel Marokkanen grote woede en verontwaardiging veroorzaakt.

El Faid zegt achteraf dat zijn woorden verkeerd zijn begrepen en dat hij de Profeet ﷺ niet wilde beledigen.

Maar op een gegeven moment moet ook de vraag gesteld worden:

Hoe vaak kan iemand steeds een stap verder gaan en vervolgens zeggen dat hij “verkeerd begrepen” is?

Eerst de hadith. Daarna al-Bukhari en Muslim. Daarna de klassieke geleerden en het gezag van de Sunnah.

En nu uitspraken die rechtstreeks raken aan de status en het respect van de Boodschapper van Allah vrede zij met hem.

Voor veel mensen is dit daarom allang geen geïsoleerde verspreking meer. Zij zien een patroon waarin telkens opnieuw grenzen worden opgezocht en verlegd.
Vragen stellen mag. Wetenschappelijke kritiek mag. Een inhoudelijke discussie voeren mag.

Maar wie eeuwen islamitische wetenschap wil bekritiseren, moet niet denken dat een doctorstitel in een totaal ander vakgebied hem automatisch tot religieuze autoriteit maakt.

Schoenmaker, blijf bij je leest.

En wie zelf geleerden uitdagend oproept tot een debat, moet vervolgens ook bereid zijn tegenover hen te gaan zitten wanneer zij die uitdaging aannemen.

De verontwaardiging in Marokko is inmiddels groot. Er klinken bovendien oproepen om juridische stappen tegen El Faid te ondernemen. Of en tot welke concrete procedure dat daadwerkelijk leidt, moet nog blijken.

Eén ding is duidelijk:

de discussie rond Mohamed El Faid is nog lang niet voorbij.

Wordt vervolgd…

Team Al-Andalous